Machina Czasu
Radio SzczecinRadio Szczecin » Machina Czasu » Wydarzenia
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Legendarna bitwa z grabieżą w tle i nie mniej sławny oficer kawalerii. Od czwartku, 20 sierpnia, na wystawie głównej oddziału militarnego Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu podziwiać można wyjątkowy eksponat. To szabla podniesiona z pobojowiska pod Krojantami, która prawdopodobnie należała do dowódcy przeprowadzonej tam szarży – pułkownika Kazimierza Mastalerza.

- To dla nas wyjątkowy moment, ponieważ rzadko zdarza się, by legendarne starcie stało się dosłownie namacalne – mówi dyrektor Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu, Aleksander Ostasz. W przededniu obchodów 81. rocznicy rozpoczęcia II wojny światowej placówka wzbogaciła się o wyjątkowy eksponat. Jest nim polska szabla oficerska wz. 1934, odnaleziona na pobojowisku pod Krojantami. Najprawdopodobniej należała do dowódcy 18. pułku ułanów pomorskich, pułkownika Kazimierza Mastalerza. Oficer ten, jak nakazywał kawaleryjski zwyczaj, dowodził wprost z pola bitwy. Zginął w efekcie ostrzału niemieckich granatników ok. godz. 19.00, pierwszego dnia wojny.
Szabla stanowi depozyt długoterminowy, przekazany przez przyjaciela MOP, pułkownika rezerwy Jacka Chamerę. – To nagrodowy wariant słynnej „Ludwikówki”, czyli szabli wz. 1934. Świadczy o tym brak numeracji, nabity z jednej strony jelca orzeł oraz monogram 18. pułku ułanów po przeciwnej. Nie można wykluczyć, że to egzemplarz, który Wódz Naczelny, marszałek Edward Rydz-Śmigły sprezentował pułkownikowi Kazimierzowi Mastalerzowi 28 sierpnia 1939 r. Po długiej drodze szabla trafiła w końcu w odpowiednie miejsce – na muzealną ekspozycję – opowiada właściciel eksponatu.
Broń będzie można oglądać w militarnym oddziale MOP przy ul. Emilii Gierczak 5 przez kolejne 5 lat. Stanowi ona niezwykle cenne uzupełnienie otwartej przed kilkoma tygodniami, nowej części wystawy, zatytułowanej „Po bitwie. Archeologia militarna”. Przekazaniu artefaktu w miniony czwartek towarzyszyła wizyta specjalistów w zakresie kawalerii doby II Rzeczpospolitej z Koła Żołnierzy 12. pułku ułanów podolskich.
Bitwa pod Krojantami miała miejsce w godzinach popołudniowych, 1 września 1939 r. Zabezpieczający południowe podejście do Chojnic 18. pułk ułanów pomorskich, ku całkowitemu zaskoczeniu nieprzyjaciela, przeprowadził w 200 żołnierzy konną szarżę na stanowiska niemieckiego 76. pułku piechoty. W boju zginęło 25 ułanów (w tym dowódca pułku) a 50 zostało rannych. Konfrontacja uznawana jest przez historyków za nierozstrzygniętą nie mniej jednak szerokim echem odbiła się na terenie ówczesnych Niemiec.
Cieniem na legendzie bitwy kładą się wydarzenia, które miały miejsce tuż po ich zakończeniu. Polowe mogiły poległych ułanów, w których z honorami złożyli ciała żołnierze niemieccy, zostały po kilku dniach rozgrabione przez miejscową ludność, co stanowiło dość powszechny proceder nie tylko podczas wojny obronnej 1939 r. Po przeprowadzonym przez okupanta śledztwie ci, w których rękach znalazły się elementy kawaleryjskiego ekwipunku, umundurowania czy uzbrojenia, zostali aresztowani, część trafiła do obozów koncentracyjnych. Temat bitwy, pochówku oraz grabieży powrócił za sprawą rodzin zabitych tuż po zakończeniu II wojny światowej. Władze komunistyczne próbowały go skrupulatnie zatuszować. Ostatecznie zidentyfikowane szczątki poległych podkomendnych pułkownika Mastalerza złożone zostały na cmentarzu w Chojnicach. Miejsce spoczynku jego samego nadal pozostaje nieznane. W miejscu bitwy od lat sześćdziesiątych znajduje się pomnik. Bitwa pod Krojantami została także uwieczniona inskrypcją na Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie.

APEL
Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu, zwraca się z prośbą do wszystkich, którzy posiadają wiedzę, archiwalia lub artefakty związane z 18. pułkiem ułanów pomorskich, o pomoc w ustaleniu pochodzenia szabli. Kontakt email:muzeum@muzeum.kolobrzeg.pl, tel (94) 35 252 53

(informacja Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu)
 

Zobacz także

2012-09-19, godz. 11:09 Portret Szczecina sprzed ponad 300 lat W latach 1692–1709, na polecenie szwedzkich władz centralnych przeprowadzony został pomiar części Pomorza należącej wówczas do Szwecji (tzw. Pomorze szwedzkie)… » więcej 2012-09-19, godz. 11:09 Anna German. Tajemnica Białego Anioła 22 lutego TVP1 rozpoczyna emisję serialu produkcji rosyjskiej "Anna German. Tajemnica Białego Anioła". Ciekawa jestem, jak Anna German zostanie przedstawiona… » więcej 2012-09-19, godz. 11:09 Sedina.pl zachęca: "znajdź się!" Portal Miłośników Dawnego Szczecina sedina.pl proponuje sentymentalną zabawę. Na facebookowym profilu sediny znajdziemy zdjęcia z archiwum Szczecińskiej… » więcej 2012-09-19, godz. 11:09 "Trzy dni w Szczecinie" - premiera po 37 latach "W 1976 roku wpadła mi w ręce transkrypcja nagrania zrobionego podczas niecodziennego spotkania, do którego doszło w 1971 roku pomiędzy pracownikami Stoczni… » więcej 2012-09-19, godz. 11:09 17 stycznia - "Tym samym pociągiem..." » więcej 2012-09-19, godz. 11:09 Heniu - próba portretu fana Odszedł w Boże Narodzenie. Miał niespełna 61 lat. Pogrzeb największego szczecińskiego fana zgromadził jego fanów: wielbicieli muzyki, organizatorów koncertów… » więcej 2012-09-19, godz. 11:09 Muzyczna podróż do Wenecji Najdziwniejsze miasto świata, miasto zakochanych, pływające miasto, miasto na palach, Most Westchnień, Canal Grande, Ponte Rialto, Plac Świętego Marka, Pałac… » więcej 2012-09-19, godz. 11:09 Spotkanie z W. Grodeckim, autorem książki "Szczecińskie katastrofy" Kulisy powstania książki pt. "Szczecińskie katastrofy - na spotkaniu z autorem książki "Szczecińskie katastrofy. Wypadki, pożary i inne wydarzenia 1907-1940"… » więcej 2012-09-19, godz. 11:09 Środy z historią Szczecina – "Nieznane i zapomniane cmentarze Szczecina" W najbliższą środę (21 listopada) odbędzie się kolejne spotkanie z cyklu „Środy z historią Szczecina”. Tym razem Michał Rembas przedstawi losy nekropolii… » więcej 2012-09-19, godz. 11:09 Nie tylko dla miłośników Chojny Uroczysta promocja IV tomu Rocznika Chojeńskiego. A w nim m.in.: - czeliński ród Mornerów w średniowieczu (E. Rymar); - niezwykłe chojnianum w Bibliotece… » więcej
23456