Machina Czasu
Radio SzczecinRadio Szczecin » Machina Czasu » Wydarzenia
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Legendarna bitwa z grabieżą w tle i nie mniej sławny oficer kawalerii. Od czwartku, 20 sierpnia, na wystawie głównej oddziału militarnego Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu podziwiać można wyjątkowy eksponat. To szabla podniesiona z pobojowiska pod Krojantami, która prawdopodobnie należała do dowódcy przeprowadzonej tam szarży – pułkownika Kazimierza Mastalerza.

- To dla nas wyjątkowy moment, ponieważ rzadko zdarza się, by legendarne starcie stało się dosłownie namacalne – mówi dyrektor Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu, Aleksander Ostasz. W przededniu obchodów 81. rocznicy rozpoczęcia II wojny światowej placówka wzbogaciła się o wyjątkowy eksponat. Jest nim polska szabla oficerska wz. 1934, odnaleziona na pobojowisku pod Krojantami. Najprawdopodobniej należała do dowódcy 18. pułku ułanów pomorskich, pułkownika Kazimierza Mastalerza. Oficer ten, jak nakazywał kawaleryjski zwyczaj, dowodził wprost z pola bitwy. Zginął w efekcie ostrzału niemieckich granatników ok. godz. 19.00, pierwszego dnia wojny.
Szabla stanowi depozyt długoterminowy, przekazany przez przyjaciela MOP, pułkownika rezerwy Jacka Chamerę. – To nagrodowy wariant słynnej „Ludwikówki”, czyli szabli wz. 1934. Świadczy o tym brak numeracji, nabity z jednej strony jelca orzeł oraz monogram 18. pułku ułanów po przeciwnej. Nie można wykluczyć, że to egzemplarz, który Wódz Naczelny, marszałek Edward Rydz-Śmigły sprezentował pułkownikowi Kazimierzowi Mastalerzowi 28 sierpnia 1939 r. Po długiej drodze szabla trafiła w końcu w odpowiednie miejsce – na muzealną ekspozycję – opowiada właściciel eksponatu.
Broń będzie można oglądać w militarnym oddziale MOP przy ul. Emilii Gierczak 5 przez kolejne 5 lat. Stanowi ona niezwykle cenne uzupełnienie otwartej przed kilkoma tygodniami, nowej części wystawy, zatytułowanej „Po bitwie. Archeologia militarna”. Przekazaniu artefaktu w miniony czwartek towarzyszyła wizyta specjalistów w zakresie kawalerii doby II Rzeczpospolitej z Koła Żołnierzy 12. pułku ułanów podolskich.
Bitwa pod Krojantami miała miejsce w godzinach popołudniowych, 1 września 1939 r. Zabezpieczający południowe podejście do Chojnic 18. pułk ułanów pomorskich, ku całkowitemu zaskoczeniu nieprzyjaciela, przeprowadził w 200 żołnierzy konną szarżę na stanowiska niemieckiego 76. pułku piechoty. W boju zginęło 25 ułanów (w tym dowódca pułku) a 50 zostało rannych. Konfrontacja uznawana jest przez historyków za nierozstrzygniętą nie mniej jednak szerokim echem odbiła się na terenie ówczesnych Niemiec.
Cieniem na legendzie bitwy kładą się wydarzenia, które miały miejsce tuż po ich zakończeniu. Polowe mogiły poległych ułanów, w których z honorami złożyli ciała żołnierze niemieccy, zostały po kilku dniach rozgrabione przez miejscową ludność, co stanowiło dość powszechny proceder nie tylko podczas wojny obronnej 1939 r. Po przeprowadzonym przez okupanta śledztwie ci, w których rękach znalazły się elementy kawaleryjskiego ekwipunku, umundurowania czy uzbrojenia, zostali aresztowani, część trafiła do obozów koncentracyjnych. Temat bitwy, pochówku oraz grabieży powrócił za sprawą rodzin zabitych tuż po zakończeniu II wojny światowej. Władze komunistyczne próbowały go skrupulatnie zatuszować. Ostatecznie zidentyfikowane szczątki poległych podkomendnych pułkownika Mastalerza złożone zostały na cmentarzu w Chojnicach. Miejsce spoczynku jego samego nadal pozostaje nieznane. W miejscu bitwy od lat sześćdziesiątych znajduje się pomnik. Bitwa pod Krojantami została także uwieczniona inskrypcją na Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie.

APEL
Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu, zwraca się z prośbą do wszystkich, którzy posiadają wiedzę, archiwalia lub artefakty związane z 18. pułkiem ułanów pomorskich, o pomoc w ustaleniu pochodzenia szabli. Kontakt email:muzeum@muzeum.kolobrzeg.pl, tel (94) 35 252 53

(informacja Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu)
 

Zobacz także

2012-09-19, godz. 11:09 Szczeciński Most Kłodny w... Bytowie To rewelacyjne odkrycie - Most Kłodny, który przed wojną łączył lewobrzeżną część Szczecina z wyspą Łasztownia, nadal istnieje. Tyle że nie u nas… » więcej 2012-09-19, godz. 11:09 2 października - Symbole zbrodni i kary czy tragizmu wojny? To tytuł polsko-niemieckiej debaty, która - mając za punkt wyjścia dwa miejsca na wyspie Uznam: dawny ośrodek doświadczalny rakietowej Wunderwaffe w Peenemünde… » więcej 2012-09-19, godz. 11:09 PRL a wojna domowa w Grecji - polsko-greckie seminarium naukowe. Do 1949 r. w Grecji toczyły się walki pomiędzy siłami rządowymi oraz zwolennikami Komunistycznej Partii Grecji (KPG). Po załamaniu się działań partyzantki… » więcej 2012-09-19, godz. 11:09 Pierwszy Polak-kosmonauta "Mirosław Hermaszewski ikoną propagandy sukcesu ekipy Edwarda Gierka" - to tytuł wykładu dr. Pawła Szulca, historyka ze szczecińskiego oddziału IPN. Spotkanie… » więcej 2012-09-19, godz. 11:09 Lekcja historii. Trudnej historii "Rzeź wołyńska. Jak przezwyciężyć polsko-ukraiński konflikt pamięci?" - to hasło kolejnej lekcji historii. Weźmie w niej udział prof. Grzegorz Motyka… » więcej 2012-09-19, godz. 11:09 Piękne wnętrza na sedina.pl Galeria wnętrz przedwojennego Szczecina na portalu sedina.pl powiększyła się o ponad 300 nowych (starych) fotografii. Warto dodać, że autorem całej galerii… » więcej 2012-09-19, godz. 11:09 Junak Ukazała się właśnie długo oczekiwana książka Aleksego Pawlaka "Junak i Edward Kurowski oraz wspomnienia Zdzisława Szczerbińskiego". Junak to legendarny… » więcej 2012-09-19, godz. 11:09 Grudzień 70. Geneza, przebieg, konsekwencje. Spotkanie z autorem, prof. J.Eislera. "...odtwarzanie przeszłości przez badacza przypomina układanie puzzli, przy jednej wszakże zasadniczej różnicy: z góry wiadomo, iż nie dysponujemy wszystkimi… » więcej 2012-09-19, godz. 11:09 Ninateka - multimedialna biblioteka Ponad 2 tysiące materiałów - filmy dokumentalne, fabularne, reportaże, animacje, zapisy spektakli teatralnych i operowych, rejestracje koncertów, relacje… » więcej 2012-09-19, godz. 11:09 1 marca - Dzień Żołnierzy Wyklętych Większość uroczystości odbędzie się 1 marca *O godz. 12 do uroczystego złożenia kwiatów na grobach Janiny Wasiłojć-Smoleńskiej ps. "Jachna" - żołnierza… » więcej
23456