Machina Czasu
Radio SzczecinRadio Szczecin » Machina Czasu » Wydarzenia
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Fot. Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Legendarna bitwa z grabieżą w tle i nie mniej sławny oficer kawalerii. Od czwartku, 20 sierpnia, na wystawie głównej oddziału militarnego Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu podziwiać można wyjątkowy eksponat. To szabla podniesiona z pobojowiska pod Krojantami, która prawdopodobnie należała do dowódcy przeprowadzonej tam szarży – pułkownika Kazimierza Mastalerza.

- To dla nas wyjątkowy moment, ponieważ rzadko zdarza się, by legendarne starcie stało się dosłownie namacalne – mówi dyrektor Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu, Aleksander Ostasz. W przededniu obchodów 81. rocznicy rozpoczęcia II wojny światowej placówka wzbogaciła się o wyjątkowy eksponat. Jest nim polska szabla oficerska wz. 1934, odnaleziona na pobojowisku pod Krojantami. Najprawdopodobniej należała do dowódcy 18. pułku ułanów pomorskich, pułkownika Kazimierza Mastalerza. Oficer ten, jak nakazywał kawaleryjski zwyczaj, dowodził wprost z pola bitwy. Zginął w efekcie ostrzału niemieckich granatników ok. godz. 19.00, pierwszego dnia wojny.
Szabla stanowi depozyt długoterminowy, przekazany przez przyjaciela MOP, pułkownika rezerwy Jacka Chamerę. – To nagrodowy wariant słynnej „Ludwikówki”, czyli szabli wz. 1934. Świadczy o tym brak numeracji, nabity z jednej strony jelca orzeł oraz monogram 18. pułku ułanów po przeciwnej. Nie można wykluczyć, że to egzemplarz, który Wódz Naczelny, marszałek Edward Rydz-Śmigły sprezentował pułkownikowi Kazimierzowi Mastalerzowi 28 sierpnia 1939 r. Po długiej drodze szabla trafiła w końcu w odpowiednie miejsce – na muzealną ekspozycję – opowiada właściciel eksponatu.
Broń będzie można oglądać w militarnym oddziale MOP przy ul. Emilii Gierczak 5 przez kolejne 5 lat. Stanowi ona niezwykle cenne uzupełnienie otwartej przed kilkoma tygodniami, nowej części wystawy, zatytułowanej „Po bitwie. Archeologia militarna”. Przekazaniu artefaktu w miniony czwartek towarzyszyła wizyta specjalistów w zakresie kawalerii doby II Rzeczpospolitej z Koła Żołnierzy 12. pułku ułanów podolskich.
Bitwa pod Krojantami miała miejsce w godzinach popołudniowych, 1 września 1939 r. Zabezpieczający południowe podejście do Chojnic 18. pułk ułanów pomorskich, ku całkowitemu zaskoczeniu nieprzyjaciela, przeprowadził w 200 żołnierzy konną szarżę na stanowiska niemieckiego 76. pułku piechoty. W boju zginęło 25 ułanów (w tym dowódca pułku) a 50 zostało rannych. Konfrontacja uznawana jest przez historyków za nierozstrzygniętą nie mniej jednak szerokim echem odbiła się na terenie ówczesnych Niemiec.
Cieniem na legendzie bitwy kładą się wydarzenia, które miały miejsce tuż po ich zakończeniu. Polowe mogiły poległych ułanów, w których z honorami złożyli ciała żołnierze niemieccy, zostały po kilku dniach rozgrabione przez miejscową ludność, co stanowiło dość powszechny proceder nie tylko podczas wojny obronnej 1939 r. Po przeprowadzonym przez okupanta śledztwie ci, w których rękach znalazły się elementy kawaleryjskiego ekwipunku, umundurowania czy uzbrojenia, zostali aresztowani, część trafiła do obozów koncentracyjnych. Temat bitwy, pochówku oraz grabieży powrócił za sprawą rodzin zabitych tuż po zakończeniu II wojny światowej. Władze komunistyczne próbowały go skrupulatnie zatuszować. Ostatecznie zidentyfikowane szczątki poległych podkomendnych pułkownika Mastalerza złożone zostały na cmentarzu w Chojnicach. Miejsce spoczynku jego samego nadal pozostaje nieznane. W miejscu bitwy od lat sześćdziesiątych znajduje się pomnik. Bitwa pod Krojantami została także uwieczniona inskrypcją na Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie.

APEL
Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu, zwraca się z prośbą do wszystkich, którzy posiadają wiedzę, archiwalia lub artefakty związane z 18. pułkiem ułanów pomorskich, o pomoc w ustaleniu pochodzenia szabli. Kontakt email:muzeum@muzeum.kolobrzeg.pl, tel (94) 35 252 53

(informacja Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu)
 

Zobacz także

2012-09-19, godz. 11:09 "Ruch Wolność i Pokój w Szczecinie w latach 1985-1992" Europejskie Centrum Solidarności oraz Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Szczecinie zapraszają 1 lipca 2014 r. o godz. 18.00 do Domu Kultury „13 Muz”… » więcej 2012-09-19, godz. 11:09 Skazani. Ostatnie dni rosyjskiej arystokracji - Douglas Smith Po 1917 roku znika świat rosyjskiej arystokracji. Spośród wielu określeń, jakimi nazywano jej przedstawicieli w czasie i po rewolucji październikowej, największe… » więcej 2012-09-19, godz. 11:09 Paul Friedeborn i jego opis Szczecina - w czwartek, 27 marca Wykład „Paul Friedeborn (1572-1637) i jego opis Szczecina”. Co skłoniło Friedeborna do ponownego podjęcia raz już opracowanego tematu? Komu dedykował… » więcej 2012-09-19, godz. 11:09 "Grudzień 1970 w Szczecinie" - promocja książki Michała Paziewskiego "...propaganda PRL, celem zepchnięcia na margines świadomości społecznej bądź w zupełną niepamięć, wobec Grudnia 70 konsekwentnie posługiwała się… » więcej 2012-09-19, godz. 11:09 Muzealna rewolucja Waltera Riezlera. W czerwcu 2013 roku minęła setna rocznica otwarcia gmachu muzealnego wybudowanego w latach 1908–1913 na ówczesnym Tarasie Hakena (obecnie Wały Chrobrego)… » więcej 2012-09-19, godz. 11:09 Kolorowy Szczecin Przedwojenny Szczecin wcale nie był czarno-biały - był kolorowy. Przed nami kolejna gratka dla tych, którzy lubią miasto, historię, fotografię i... małe… » więcej 2012-09-19, godz. 11:09 3.12.2013 - Fotograf z Auschwitz "Fotografia była jego życiową pasją. Przed wojną pracował w dużym katowickim atelier, gdzie zasłynął z pięknych portretów fotograficznych. W czasie… » więcej 2012-09-19, godz. 11:09 20.11.2013 - Czy polityka pamięci dzieli Polaków i Niemców? (debata) "Rzeczywistość ostatnich lat pokazuje, że nie da się wyjść z cienia przeszłości bez dialogu pamięci. Szacunek dla sąsiada i partnera potrzebuje wzajemności:… » więcej 2012-09-19, godz. 11:09 Kwesta dla zapomnianych bohaterów Pieniądze na sfinansowanie prac ekshumacyjnych i identyfikacyjnych, które są prowadzone w ramach Polskiej Bazy Genetycznej Ofiar Totalitaryzmów, będą zbierać… » więcej 2012-09-19, godz. 11:09 2 października - kolejna Kamienica z tablicą Czas akcji: 02.10.2013 r. (środa), godz. 17. Miejsce akcji : Kamienica przy al. Piłsudskiego 29 w Szczecinie. Tu w latach 1931–1934 mieszkał Heliodor… » więcej
12345