Trochę Kultury
Radio SzczecinRadio Szczecin » Trochę Kultury
fot. [materiały prasowe]
fot. [materiały prasowe]
W swoich poglądach przejawiał radykalizm, sprzyjał autorytarnym rządom carskim oraz pochwalał konserwatywne poglądy ludowe. Mowa o Fiodorze Dostojewski, rosyjskim publicyście i pisarzu, urodzonym w listopadzie 1881 roku. Czy jego powieści, w których zawierane są przesłania antysemickie i niesprzyjające Polakom powinny być przez nas czytane, zwłaszcza w obliczu inwazji Rosji na Ukrainę? Posłuchajmy wypowiedzi dra Macieja Pieczyńskiego, literaturoznawcy, rusycysty z Instytutu Literatury i Nowych Mediów Uniwersytetu Szczecińskiego, z którym rozmawiała Paulina Zaremba.
Antoni Wit – dyrygent. Fot. [Kamila Kozioł. Materiały prasowe Filharmonii w Szczecinie]
Antoni Wit – dyrygent. Fot. [Kamila Kozioł. Materiały prasowe Filharmonii w Szczecinie]
Antoni Wit uznany jest za jednego z najwybitniejszych dyrygentów na świecie. Przez ponad pół wieku dyrygował grubo ponad dwieście pięćdziesięcioma zespołami po obu stronach globu, od Ameryki Południowej po Australię i Nową Zelandię. Jego kalendarz koncertowy zapełniony jest do 2025 roku. Siedemnaście lat kierował Narodową Orkiestrą Symfoniczną Polskiego Radia w Katowicach – NOSPR (dawniej Wielka Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia) i jedenaście Filharmonią Narodową w Warszawie. Prowadził również działalność pedagogiczną w klasach dyrygentury symfonicznej i operowej na całym świecie, m.in. na Uniwersytecie Muzycznym Fryderyka Chopina w Warszawie. Przewodniczył także wielu międzynarodowym konkursom dyrygenckim. W swojej długiej i nadzwyczajnej karierze nagrał ponad dwieście albumów. Jako jeden z nielicznych muzyków klasycznych może poszczycić się ponad pięcioma milionami sprzedanych egzemplarzy swoich nagrań.

Studiował dyrygenturę u Henryka Czyża oraz kompozycję w klasie Krzysztofa Pendereckiego w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Krakowie. Studia kompozytorskie kontynuował pod kierunkiem Nadii Boulanger w Paryżu. Ponadto ukończył prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim. Po studiach został dyrygentem-asystentem Witolda Rowickiego w Filharmonii Narodowej w Warszawie, a po Konkursie Dyrygenckim Herberta von Karajana w Berlinie Zachodnim był dyrygentem-asystentem patrona tego Konkursu.

W 104. rocznicę odzyskania Niepodległości Polski, 11 listopada 2022 roku, genialnie prowadził Orkiestrę Symfoniczną im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie. Na scenie Złotej Sali wystąpił brytyjski pianista Jonathan Plowright, brawurowo wykonujący Koncert fortepianowy nr 1 fis-moll op. 3 Zygmunta Stojowskiego. Na bis zagrał Nokturn B-dur op. 16 Ignacego Jana Paderewskiego. Podczas uroczystego wieczoru zabrzmiał także Prolog symfoniczny op. 6 Mieczysława Karłowicza do dramatu „Bianka da Molena” Józefata Nowińskiego i Symfonia nr 2 c-moll Elegijna Zygmunta Noskowskiego.

Po owacyjnie przyjętym koncercie, Antoni Wit spotkał się z melomanami, którym składał autografy na swojej książce pod tytułem „DYRYGENT Sprawa życia i śmierci”.
fot. [Książnica Pomorska w Szczecinie]
fot. [Książnica Pomorska w Szczecinie]
Nagroda "Jantar" przyznawana jest corocznie (od 2020 roku) za książki wydane w roku poprzedzającym, napisane przez autorów mieszkających na Pomorzu Zachodnim lub z nim związanych. Obejmuje pozycje bez podziałów gatunkowych: prozę, poezję, reportaż, biografię, esej i szeroko rozumianą humanistykę o walorach literackich. Zwycięzca konkursu o Nagrodę Literacką Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego otrzymuje statuetkę i nagrodę finansową w wysokości 10 tys. zł.

Nominowani:
  • Zbigniew Kosiorowski, "Zapodziani", Szczecin: Wydawnictwo FORMA 2021
  • Artur Daniel Liskowacki, "Szkliwo", Sopot: Towarzystwo Przyjaciół Sopotu, Topos dwumiesięcznik literacki 2021
  • Piotr Michałowski, "Dzień jest wierszem, świat kolorem", Szczecin: Wydawnictwo FORMA, 2021
  • Piotr Oleksy, "Wyspy odzyskane: Wolin i nieznany archipelag", Wołowiec: Wydawnictwo Czarne , 2021
  • Konrad Wojtyła, "Anty-antyChryst? Wojaczek religijny", Mikołów: Instytut Mikołowski im. Rafała Wojaczka, 2021.
Zwycięzcę poznamy podczas X Festiwalu Czytania „Odkrywcy Wyobraźni”. Święto literatury, czytelników i autorów zaplanowano 25-27 listopada 2022 roku.

Laureatami poprzednich edycji byli Inga Iwasiów i Artur Daniel Liskowacki.
fot. [Kino Zamek]
fot. [Kino Zamek]
Wczoraj (12 listopada 2022 roku) w kinie Zamek w Szczecinie rozpoczął się Mały Przegląd Wielkich Filmów. To już druga odsłona tego cyklu, dzięki któremu możemy zobaczyć wybitne filmy nagradzane na najważniejszych festiwalach na świecie, które jednak często nie trafiają do wielkich kin. Do czwartku (17 listopada) zaprezentowanych zostanie dziewięć znakomitych tytułów. Program przeglądu - TUTAJ.

O tym, jak w jesienne wieczory ogrzać się w cieple srebrnego ekranu, z Krzysztofem Spórem - koordynatorem programu filmowego w kinie Zamek, dziennikarzem zajmującym się tematyką filmową, autorem audycji "Spór w kinie" (w każdą sobotę po godz. 15.00 w Radiu Szczecin) - rozmawia Agata Rokicka. A że Krzysztof przebywa właśnie w Toruniu na Camerimage, to rozmawiamy i o tym festiwalu.
fot. [Książnica Pomorska w Szczecinie]
fot. [Książnica Pomorska w Szczecinie]
Pogdno, Łękno, Park Kasprowicza, Jasne Błonia, Syrenie Stawy - m.in te wszystkie miejsca Szczecin zawdzięcza rodzinie Quistorpów. Jutro (14 listopada) minie 200 lat od dnia kiedy na świat przyszedł inicjator powstania tych miejsc - Johannes Quistorp. Był przedsiębiorcą i filantropem. Założył m.in. fabrykę cementu portlandzkiego w Lubinie oraz cegielnię parową na Stołczynie. Był także założycielem spółki budowlanej i inicjatorem powstania nowych dzielnic Szczecina. Majątek, który zdobył przekazywał na cele charytatywne, także na rozwój Szczecina.

Był m.in. fundatorem Zakładu Opiekuńczego "Bethanien" dla osób w chorych i potrzebujących. Członkowie rodu Quistorpów zostali pochowani na cmentarzu utworzonym na tego tego zakładu. Właśnie powstaje tam lapidarium upamiętniające tego szczecińskiego przedsiębiorcę i dobroczyńcę.

O życiu Johannesa Quistorpa i jego rodziny opowiada wystawa, którą od poniedziałku można oglądać w Książnicy Pomorskiej. Dziś, w przeddzień 200 urodzin Johannesa Quistorpa, grupa pasjonatów i twórców wystawy, zorganizowała spacer i spotkanie na terenie dawnego cmentarza przy Zakładzie Opiekuńczym "Bethanien".

O rodzinie Quistorpów z organizatorami spotkania rozmawiała Joanna Skonieczna. O Johannesie Quistorpie opowiadali: Dorota Pundyk i Sabina Wacławczyk realizujące projekt "2022 - rok upamiętnienia Johannesa Quistorpa" oraz Anna Koc ze stowarzyszenia Denkmal Pomorze. Wystawę "Szczecin Quistorpów - życie w XIX wieku" można oglądać do 2 grudnia 2022 roku.
fot. [Książnica Pomorska w Szczecinie]
fot. [Książnica Pomorska w Szczecinie]
10 listopada 2022 roku oficjalnie odsłonięto Mural Pamięci Synagogi Szczecińskiej. Malowidło powstało na budynku Książnicy Pomorskiej od ulicy Dworcowej, gdzie bożnica stała do 1938 roku. Bojówki hitlerowskie spaliły synagogę z 9 na 10 listopada 1938 roku, potem wydarzenie nazwano "Nocą kryształową", bo ulice niemieckich miast zostały zasypane odłamkami szkła i kryształów ze zniszczonych żydowskich bożnic, mieszkań i sklepów. Realizację Muralu poprzedził konkurs.
fot. [Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie]
fot. [Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie]
Premiera odbyła się w miniony czwartek (10 listopada 2022 roku) w sali Anny Jagiellonki Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie. Kronika to jedno z najważniejszych dzieł opisujących historyczny Szczecin.

Pomorze, księstwo Gryfitów, w XVI i początkach XVII wieku przeżywało epokę świetności. Zawdzięczało ją między innymi długiemu okresowi pokoju od końca XV wieku po 1627 rok. W tym czasie książę Bogusław X, a także jego synowie Barnim IX i Jerzy I, umocnili pozycję polityczną Pomorza, uzyskali potwierdzenie statusu księstwa Rzeszy od Karola V w 1521 roku i oddalili ciągłe pretensje brandenburskie do zwierzchnictwa lennego nad księstwem. Na końcowy okres owych "złotych czasów" w dziejach księstwa Gryfitów przypadło życie Paula Friedeborna, którego opracowanie dziejów Szczecina jest jednym z fundamentów pomorskiej historiografii wczesnonowożytnej.

Na promocji książki była Małgorzata Frymus.
1234567
fot. materiały prasowe
fot. materiały prasowe
"Gryf, młot i cyrkiel - Szczecin w polityce władz NRD 1970-1990" to piąta publikacja z serii "Świat wobec Szczecina" wydawanej przez szczeciński oddział IPN. Z autorem dr. Filipem Gańczakiem - pracownikiem warszawskiego Instytutu Pamięci Narodowej rozmawiała Joanna Skonieczna.

Gańczak to autor wielu publikacji historycznych, także książek związanych z najnowszymi dziejami Szczecina. Autor jest dziennikarzem, absolwentem Uniwersytetu Jagiellońskiego. Od kilku lat pracuje w Instytutucie Pamięci Narodowej w Warszawie, wcześniej był związany z tygodnikiem "Newsweek Polska", publikował także w "Polityce". Specjalizuje się w tematyce niemieckiej i polsko-niemieckiej. Pochodzi ze Szczecina.
fot. [materiały prasowe]
fot. [materiały prasowe]
W najbliższy wtorek (29 listopada 2022 roku) w Teatrze Lalek Pleciuga odbędzie się prapremiera nowoczesnego spektaklu dla młodzieży pod tytułem "Seed: Śnieżyca" z wykorzystaniem technologii VR i mechaniki gry komputerowej. Twórcą spektaklu, inspirowanego książką „Śnieżyca” Neala Stephensona, jest Przemysław Żmiejko - ceniony reżyser spektakli kierowanych do młodzieży, a także autor multimediów i gier komputerowych, przekonany, że w czasach cyfrowej rewolucji teatr i komputer mogą znaleźć płaszczyznę do twórczego, ekscytującego dialogu.

Jak czytamy na stronie internetowej Pleciugi: "Sztuka „seed: Śnieżyca” to nie tylko fascynująca historia graczki Zu, poznającej dwie strony medalu aplikacji opartych na personalizowanych algorytmach. To również nowatorska koncepcja teatru, który do szlachetnej „świątyni sztuki” wpuszcza grę komputerową, będącą popisem najnowszych technologii".
Mieczysław Szcześniak – wokalista, kompozytor, aranżer, producent muzyczny. Fot. [Archiwum Artysty]
Mieczysław Szcześniak – wokalista, kompozytor, aranżer, producent muzyczny. Fot. [Archiwum Artysty]
„Ogromną rolę w moim życiu artystycznym odegrał Szczecin, bo tutaj w słynnym Studiu Nagrań Polskiego Radia Szczecin rejestrowałem swoje pierwsze utwory z zespołem Fun Factory (...)” – stwierdził Mieczysław Szcześniak, polski piosenkarz, kompozytor i autor tekstów. Wkrótce występy m.in. w Ogólnopolskim Konkursie „Śpiewać każdy może” dały Jemu przepustkę do udziału w konkursie piosenki w Opolu, gdzie w 1985 roku za wykonanie piosenki „Przyszli o zmroku” otrzymał główną nagrodę im. Anny Jantar.

Jest jednym z założycieli zespołu New Life’m, grającego muzykę rozrywkową z przesłaniem chrześcijańskim. Współpracuje z najwybitniejszymi instrumentalistami z kręgu m.in. muzyki jazzowej. Ogromną popularność przyniosła mu piosenka „Dumka na dwa serca” do historycznego filmu „Ogniem i Mieczem” w reżyserii Jerzego Hoffmana, na podstawie powieści Henryka Sienkiewicza pod tym samym tytułem. Przebój Krzesimira Dębskiego zaśpiewał z Edytą Górniak. Nagrał ponad dziesięć krążków, z których kilka mieni się złotem i platyną.

Mieczysław Szcześniak bardzo chętnie wraca do Szczecina. Ostatnio koncertował z Baltic Neopolis Orchestra i Chórem Akademickim im. Jana Szyrockiego Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego pod dyrekcją Szymona Wyrzykowskiego. Po występie owacyjnie przyjętym przez publiczność, Artysta udzielił wywiadu Radiu Szczecin.